(۱-۱۵)
از مجموع دو رابطهی (۱-۱۴) و (۱-۱۵) میتوان ضریب پوسته را بهدست آورد [۱۸].
تعیین : اگر زمان تولید قبل از بستهشدن چاه کم باشد، با فرض اینکه افت فشار ایجاد شده به مرز مخزن نرسیده است از برونیابی نمودار نیمه لگاریتمی میتوان مقدار فشار اولیهی مخزن را بهدست آورد.
اگر در زمان تولید افت فشار به مرز مخزن رسیده باشد ( بهسمت یک میل کند) هر قدر هم زمان بستن چاه طولانی باشد باز هم به فشار اولیه نمیرسد -مگر اینکه آبده بسیار قوی داشته باشد- فشار بهدست آمده ٭ Pمیباشد حالت مذکور در شکل(۱-۶) نشان داده شدهاست [۱۸].
شکل(۱- ۶): برونیابی نمودار هرنر برای بهدست آوردن P* [۱۹]
ب- روش MDH
این روش زمانی کاربرد دارد که زمان تولید نسبت به زمان بسته ماندن چاه طولانی باشد. بهعبارت دیگر در زمان تولید افت فشار به مرز مخزن رسیده باشد. برای حالت مذکور معادلهی (۱-۱۶) کاربرد دارد.
(۱-۱۶)
با توجه به معادلهی (۱-۱۶) و از طریق رسم اختلاف فشار بر حسب log∆t میتوان مقدار تراوائی و هدایت چاه را بهدست آورد [۲۰-۱۸].
۱-۵-۲-۳-۲- آزمایش کاهش فشار(جریانی)
آزمایش جریانی عکس آزمایش خیزش فشار میباشد. در این آزمایش چاه بستهشده را با دبی ثابت برای تولید بازکرده و سپس اطلاعات فشار در برابر زمان ثبت میکنند. این آزمایش معمولا بلافاصله بعد از آزمایش خیزش فشار انجام میشود [۱۹].
نحوهی تغییرات فشار نسبت به زمان در آزمایش جریانی در شکل (۱-۷) نشان دادهاست. از این شکل کاملاً واضح است که در آزمایش جریانی، فشار تهچاه در طول زمان، بهطور پیوسته کاهش مییابد.
شکل(۱- ۷): نمودار تغییر فشار نسبت به زمان در آزمایش جریانی [۱۴]
معادلهی (۱-۱۷) تغییرات فشار بر حسب زمان را در چاهآزمائی جریانی، زمانی که نرخ جریان ثابت است را نشان میدهد. رابطهی مذکور بر حسب واحدهای دارسی میباشد [۱۸].
(۱-۱۷)
(۱-۱۸)
که در آن Ei تابع انتگرال نمایی [۲۱] و نفوذپذیری هیدرولیکی نامیده میشود.
در صورتیکه باشد (معمولاً قبل از ذخیره درون چاهی این اتفاق میافتد) تابع Ei را میتوان به وسیلهی تابع لگاریتم طبیعی جایگزین کرد. رابطه مذکور به معادلهی (۱-۱۹) تبدیل میگردد.
(۱-۱۹)
چون در اغلب موارد از سیستم آمریکایی در محاسبات استفاده میشود رابطهی (۱-۱۹) بهصورت معادلهی (۱-۲۰) نمایان میشود.
(۱-۲۰)
از طریق شیب خط معادلهی (۱-۲۰) میتوان میزان هدایت و تراوائی را از معادلات (۱-۲۱) و (۱-۲۲) بهدست آورد.
(۱-۲۱)
(۱-۲۲)
مقدار ضریب پوسته نیز از طریق رابطهی (۱-۲۳) قابل محاسبه است [۱۸-۱۰].
(۱-۲۳)
مشکلات چاهآزمائی جریانی
ثابت نگهداشتن دبی جریان در این نوع چاهآزمائی مشکل است. حتی اگر چاه پایداری داشته باشد.
زمانی که چاه تازه حفاری شده باشد یا اینکه چاه قبل از چاهآزمائی بسته و دوباره به جریان افتاده باشد، پایداری جریان چاه دشوار است [۱۸-۸و ۲۳-۲۲].
بیشتر اطلاعات چاهآزمائی از تحلیل خیزش فشار[۲۶] حاصل میشود. تحلیل آزمایش جریانی[۲۷] به نوسانات دبی تولیدی وابسته بوده و تغییر دبی باعث تغییرات فشار میشود که خطای تحلیل را زیاد میکند. در دبی صفر به علت عدم وجود نوسانات مشتق فشار، مشکل خطا وجود ندارد .اما به دلیل اهمیت داشتن تولید روزانه، بستن چاه به مدت دو یا سه روز برای انجام آزمایش تا حدود زیادی امکانپذیر نیست و یا خیلی سخت است به همین دلیل مجهز کردن چاهها به سیستمهای هوشمند (چاه هوشمند) برای ثبت فشار و زمان و دبی تولید میتواند تا حدودی نیاز به انجام عملیات چاهآزمائی را برطرف میکند [۲۳].
۱-۵-۳- کاربرد نمودارهای مشتق در تحلیل آزمایشات چاهآزمائی
در بسیاری از موارد دیده شدهاست که نمودارهای مشتق خصوصیات مربوط به چاهآزمائی را خیلی بهتر از نمودارهای اصلی نشان میدهند. گاهی از یک نمودار مشتق میتوان به چندین خاصیت مخزن پیبرد که در حالت عادی برای هر یک از آنها نیاز به یک منحنی جداگانه میباشد [۲۹]. دقت نمودارهای مشتق (نمودار مشتق فشار در برابر زمان) از نمودارهای اصلی نیز بیشتر است [۱۱]. در واقع ۱نمودارهای مشتق نیز یک نوع نمودار مدل هستند.
در مجموع ویژگیهایی از نمودار مشتق که باعث میشود که مشتق یک وسیله بسیار خوب برای تشخیص باشد عبارتند از:
تمام جریانها را در یک نمودار میتوان دید.
هر جریانی یک خط افقی یا یک خط با شیب n را آشکار میکند.
با بهره گرفتن از نمودارهای مشتق بهطور همزمان log∆P بر حسب log∆t و log(dp/dt) بر حسب log∆t را میتوان با یکدیگر مقایسه نمود. برای استفاده از نمودارهای مشتق معمولاً از زمان بدون بعد و فشار بدون بعد استفاده میشود [۲۹].
(۱-۳۵)
(۱-۳۶)
۱-۵-۳-۱- مثالهایی از کاربرد منحنیهای مشتق فشار
در شکل (۱-۱۲) نمودار فشار بر حسب زمان اطلاعات زیادی را نشان نمیدهد ولی نمودار مشتق گویای این واقعیت است که چاه به یک مرز غیرقابل گذر مانند یک گسل غیرقابل نفوذ نزدیک است [۱۵].
P
PΔ
PΔ
شکل(۱-۸): دو برابر شدن شیب نشانگر وجود یک گسل [۱۵]
در شکل (۱-۱۳) نیز نمودار فشار بر حسب زمان اطلاعات خاصی را نشان نمیدهد اما نمودار مشتق آن تفاوت دو آزمایش جریانی و خیزش فشار را نشان میدهد که در آزمایش خیزش کاهش اختلاف فشار و در آزمایش جریانی افزایش اختلاف فشار وجود دارد [۲۰].
P
۲-۱۷-۴) یکبار مصرف بودن
این مورد متغیر است، زیرا در بعضی رشته های انبوه مثل بیمه های اتومبیل، درجه بالای استاندارد سازی وجود دارد و یکبار مصرف نیست.
۲-۱۷-۵) تأثیر گذاری مشتری
این مورد هم متغیر است اما می بینیم که تصورات و پیش ادراک مشتری، عامل مهم در خرید بیمه یا منصرف شدن او از این کار است. با این وصف بیمه خدمت صرف نیست، اما مثل خدمات گرایش بیشتری به نامرئی و ناملموس بودن دارد. علی ایحال وقتی بیمه را با رضایت مندی مشتری مرتبط می سازیم، بیمه نوعی خدمت تلقی می شود و اصول بازاریابی خاص خود را دارد.
۲-۱۸) مشتری
در مباحث مربوط به بازاریابی و فروش، مشتری به مخاطبی گفته می شود که توانایی یا استعداد خرید کالا و یا خدمتی را داشته باشند. در این تعریف توانایی یعنی امکان پرداخت وجه و استعداد به مفهوم درک وشناخت مزیت های کالا و خدمتی که موجب تأمین بخشی از نیازهای مخاطب می شود بکار گرفته شده است.
مصرف کننده
خرده فروش
توزیع کننده
تولید کننده
عرضه کننده
مشتریان داخلی
شکل ۲-۲ : انواع مشتریان در زنجیره ارزش داخلی و خارجی (حبیبی و گیلانی نیا،۱۳۸۸)
مشتری شخصی حقیقی یا حقوقی است که محصول یا خدمتی را دریافت می کند. مشتریان به طور کلی به دو گروه مشتریان داخلی و خارجی تقسیم می شوند. مشتریان خارجی به دو دسته مصرف کننده نهایی و مشتریان میانی تقسیم می شوند. مصرف کننده های نهایی مستقیماً کالاها و خدمات را استفاده می کنند و مشتریان میانی در زنجیره ارزش خارجی نقش واسطه را بین تولیدکننده و مصرف کننده نهایی بر عهده دارند.
مشتریان داخلی سازما ن کارکنانی هستند که در زنجیره ارزش داخلی دریافت کننده محصول، خدمت یا اطلاعات هستند (رهنور، ۱۳۸۳).
۲-۱۹) چرخه زندگی مشتری
واژه چرخه زندگی مشتری به مراحلی در رتباط بین مشتری و تجارت بر می گردد و آگاهی نسبت به آن موجب سودآوری مشتری می شود. عموماً چهار مرحله در چرخه زندگی مشتری وجود دارد :
-
- مشتریان بالقوه : افرادی که هنوز ممشتری نیستند ولی در بازار هدف قرار دارند.
-
- مشتریانی که عکس العمل نشان می دهند : مشتریان بالقوه یا احتمالی که به یک محصول یا خدمت علاقه یا واکنش نشان می دهند.
-
- مشتریان بالفعل : افرادی که در حال حاضر محصول یا خدمتی را بکار می برند.
-
- مشتریان سابق : اینگونه افراد مشتریان مناسبی نیستند چرا که مدت زیادی در فروش قرار ندارند ویا خریدشان را به سمت محصولات رقیب برده اند. ( شاه سمندی ، ۱۳۸۴).
۲-۲۰) فرایند رویگردانی مشتری
-
-
-
-
-
-
- مرحله آگاهی : مشتری در این مرحله از وجود گزینه مناسبتر که دارای شرایط جذابتری می باشد مطلع شده و انگیزه ای برای ورود به مرحله بعد پیدا می کند.
-
-
- مرحله جستجو : در این مرحله مشتری در پی یافتن اطلاعات و بررسی شرایط خود می باشد.
-
- مرحله ارزیابی : پس از اینکه اطلاعات مشتری در خصوص عرضه کننده جدید کامل شد، او عرضه کننده قبلی را با این عرضه کننده و شرایط خود مقایسه می کند، در صورتی که شرایط سازمان کنونی را درآورده ساختن انتظاراتش بهتر ارزیابی کند، در سازمان باقی می ماند در غیر این صورت یکی از حالت های زیر اتفاق می افتد. اگر اختلاف حاصل از عرضه کننده جدید نسبت به عرضه کننده کنونی برای مشتری زیاد باشد تا حدی که ارزش مورد انتظار آن بالاتر از هزینه جا به جایی ارزیابی شود، در این صورت مشتری سازمان کنونی را ترک و وارد مرحله بعدی می شود. در غیر این صورت فرد علیرغم آگاهی نسبت به شرایط بهتر در سازمان کنونی باقی می ماند و این امر تأثیری در میزان رضایتمندی وی نخواهد داشت.
-
- مرحله انتقال : هنگامی که فرد ارزش مورد انتظار حاصل از انتخاب عرضه کننده جدید را بیشتربداند هزینه های فوق را متحمل شده و وارد سازمان جدید می شود. ولی اگر مشتری توانایی تحمل هزینه های جابجایی را نداشته باشد و مجبور به ادامه روند فعلی خود شود، در این حالت مشتری اصلاحاً حبس شده است. این حالت تأثیر بدی در میزان رضایتمندی وی خواهد گذاشت. البته ناگفته نماند در برخی از موارد در حقیقت تنبلی فرد است که موجب انفعال وی نسبت به وضع موجود می شود.
-
- مرحله تثبیت : هنگامی که فرایند آنتقال اتفاق افتاد و مشتری روند معمول خود را پی گیری کرد ونسبت به انتظارات خود به سطح قابل قبولی از رضایتمندی دست یافت در این صورت روابط خود را با سازمان جدید تثبیت می کند، در غیر این صورت مجدداً در فکر جابجایی و انتخاب گزینه مناسب خواهد بود ( گیلانی نیا و حبیبی ،۱۳۸۸).
-
-
-
-
۲-۲۱) منحنی طول عمر رابطه خریدار و فروشنده
تئوری منحنی طول عمر رابطه توسط دایر شور در سال ۱۹۸۷ مطرح شد. این مدل چگونگی ایجاد و توسعه یک رابطه را از مرحله آگاهی تا زوال نشان می دهد.
استحکام رابطه
زمان زوال تعهد توسعه اکتشاف آگاهی
شکل ۲-۳ : منحنی طول عمر رابطه خریدار و فروشنده (واری وپلامر،۱۹۹۴)
منحنی هیدرات در نمودار ۴‑۱۶ آمده است. از این منحنی درک میشود که در خط L008 و L005 در حال تشکیل هیدرات میباشند.
نمودار ۴‑۱۶ : منحنیهای تشکیل هیدرات برای هر سه خط شبکه انتقال
در هر خط انتقال گاز مشاهده میشود که فشار کاهش مییابد و در کل شبکه هر چه به پایان خط انتقال نزدیک میشویم افت فشار افزایش آن بیشتر میباشد. در بخش مدل سازی دیده شد که در مکانهایی که افت فشار زیاد است هسته زدایی بسیار راحتتر صورت میگیرد. به این خاطر است که در نقاط پایانی خط لوله بیشتر هیدرات تشکیل میشود. تغییرات دما نیز مانند فشار در هر خط کاهش مییابد که شرایط مناسب را ایجاد میکند. در پایان خط انتقال باز هم افت محسوس دما دیده میشود. این افت دما و فشار شرایط مساعد تشکیل هیدرات را فراهم میکنند. درست است افزایش فشار خود از عوامل تشکیل هیدرات میباشد امّا در یک نتیجه گیری برای اولین بار اثبات میشود که افت ناگهانی فشار بسیار مهمتر از افزایش فشار برای تشکیل هیدرات میباشد. به همین خاطر است در مناطقی از لوله که انقباض و انبساط به واسطه شیرها و… داریم هیدرات در آن مناطق بسیار تهدید کننده هستند.
نمودار ۴‑۱۷: تغییرات فشار در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
در نمودار ۴‑۱۸، کاهش دما در همه خطوط انتقال دیده میشود. درست است که کاهش دما شرایط تشکیل را مساعد میکند امّا انتهای شبکه در خط L008 درجه حرارت بسیار پایینتر از کل شبکه است و همواره در انتهای خط نیز کاهش مییابد و به این خاطر است که هیدرات در انتهای شبکه بیشتر است.
نمودار ۴‑۱۸: تغییرات دما در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
در نمودار ۴‑۱۹، آنتالپی )اندر تافت( مقدار گرمای سیستم در فشار ثابت است. در همین فصل در بخش مقاومتها، نمودار فشار ثابت و دما ثابت تشکیل هیدرات را رسم کردیم. دیدیم که در یک فشار ثابت همواره دما کاهش مییابد و ما را به سمت منطقه هیدرات سوق میدهد. در ابتدای شبکه انتقال این گرما همواره کاهش مییابد و در انتهای شبکه به خاطر گرمازا بودن واکنش تشکیل هیدرات این مقدار در حال افزایش است.
نمودار ۴‑۱۹ : تغییرات آنتالپی در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
در نمودار ۴‑۲۰، در علوم پایه چگالی را مقدار جرم موجود در واحد حجم ماده میدانند در صورتی که در علوم پیشرفته، این تعریف از چگالی صحیح نیست و دقیقا تعریف جرم واحد حجم یا جرم مخصوص یا همان دانسیته میباشد. در ابتدای شبکه ما دارای هیدرات تشکیل شده توسط خط L005 هستیم و مقدار دانسیته به خاطر افزایش جرم در حجم(ذخیره شدن مولکولهای گاز درون آب) افزایش مییابد. این مسئله در پایان خط L008 نیز جایی که هیدرات به شدت مستعد تشکیل شدن است افزایش مییابد. دانسیته در مناطقی که هیدرات تشکیل میشود بسیار زیاد است. اینگونه اثبات میشود که با دستگاه دانسیته متری با اندازه گیری مقدار دانسیته جریان میتوان در خط لوله به راحتی نواحی تشکیل هیدرات را پیدا کرد و در آن مناطق از بازدارنده یا هیترهای گرمایی استفاده کرد.
نمودار ۴‑۲۰: تغییرات دانسیته در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
در نمودار ۴‑۲۱ ویسکوزیته نیز همانند دانسیته مشاهده میشود که در مناطقی که قالبهای هیدرات تشکیل میشوند ویسکوزیته نیز افزایش مییابد. البته مقدار ویسکوزیته هرچند مقادیر بسیار کوچکی هستند امّا میتوانیم با بهره گرفتن از تزریق مواد روان کننده، ویسکوزیته را نیز تغییر دهیم که اثبات میشود تغییر دانسیته و ویسکوزیته در خط لوله با توجه به مفاهیم علمی که از قبل از آنها داریم بتوان منجر به کاهش تشکیل هیدرات شویم.
نمودار ۴‑۲۱ : تغییرات ویسکوزیته گاز در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
بررسی سرعت مخلوط بسیار مهم و نیاز به تعمل بیشتر دارد چون دیده میشود که سرعت مخلوط در خط L006 هرچند که پایین است امّا در این خط هیدرات نداشتیم و سرعت به طور یکنواختی در طول لوله در جریان بود. در خط L005 همواره هیدرات تشکیل شده باعث بستن خط و کاهش سرعت گاز میشود، این خط دارای سرعت قابل قبولی بخاطر کاهش سطح مقطع لوله و فشار گاز است. در فرضیات قبلی اعلام میشد که کاهش سرعت عامل مؤثر در تشکیل هیدرات است در حالیکه باید این موضوع اینگونه گفته شود که در مرحله هسته زایی و چسبندگی مولکولهای آب در جداره لوله، سرعت پارامتر تأثیر گذاری میباشد ولی سرعت گاز در حدی نیست که بتواند مانع از تشکیل هیدرات شود. درست است سرعت باعث انتقال مولکولهای آب میشود ولی در تجمع چندین مولکول که دانسیته و ویسکوزیته بالا میرود این سرعت توانایی انتقال ذرات، که هم زمان در حال محبوس شدن گاز درون خود است را ندارد و پروفایل سرعت در زمانهای بیشتر میل به سمت فوقانی لوله پیدا میکند و کف لوله محل تجمع آب و مواد زاید میشود که بستر خوبی برای تشکیل هیدرات میباشد. جدا از عوامل توضیح داده شده در این فصل، قطرات آب همیشه هیدرات باقی نمیمانند و به خاطر عوامل مختلف عملیاتی و حتی فصلهای زمستان و تابستان، قالبهای هیدرات ذوب و گاز خود را آزاد میکنند و آب به انتهای خط انتقال مییابد و این آب به خاطر اثر پل و پدیده حافظه بسیار سریعتر هیدرات را تشکیل میدهند که میبینیم در خط L008 سرعت افزایش مییابد در حالی که احساس میشود در مسیر باید سرعت گاز کاهش یابد امّا اینگونه نشد. اغلب اوقات، هیدرات تشکیل میشود، ولی ما همچنان جریان درون لوله را داریم، در این حالت مشکلات ناشی از هیدرات بسیار کمتر است. باید گفت که قالبهای هیدرات به ویژه در خط لولۀ میعانات گازی، متخلخل و تراواست]۶۵[. بااین حال، این امر همواره صادق نیست و نباید بهعنوان پیشفرض همیشگی مدنظر قرار گیرد. یکی دیگر از نکات مهم این است که نباید فرض کنیم که تنها یک قالب خط لوله را میبندد، بلکه باید خود را برای امکان بسته شدن خط لوله از طریق چندین قالب آماده کنیم. قالبها به نظر میرسد همواره بزرگتر میشوند و در طول لوله سطح مقطع را برای گاز تنگ تر میکنند.
نمودار ۴‑۲۲ : تغییرات سرعت مخلوط در طول لوله برای هر سه خط شبکه انتقال
برای اولیه بار نمودارهای فازی یک خط گاز را رسم نمودیم. به عنوان تحقیقات بعدی میتوان روی این نمودارها تجزیه و تحلیل بیشتری نمود. ما فقط در بخش J004 (محل تلاقی دو خط ورودی) این نمودارها رسم کردیم در حالی که در تمامی خطها میتوانیم آنها را رسم کنیم. در خط ورودی و خروجی این منحنی شبنم و حباب در فشار پایین تری ایجاد میشوند. بررسی این شبکه زیاد است امّا در این پژوهش فقط در نقطه J004 تأثیر بازدارنده متانول را با غلظت ۲۰ و ۳۰ درصد غلظتی بررسی کردیم که تزریق بازدارنده منحنی تشکیل هیدرات را جابجا میکند. نمودار ۴‑۲۳ تا نمودار ۴‑۲۵ نشان میدهند که تزریق بازدارنده میتواند منحنی و شرایط تشکیل هیدرات را جابجا نماید.
نمودار ۴‑۲۳ : phase Envelope و منحنی هیدرات و بدون تزریق بازدارنده در J004
نمودار ۴‑۲۴ : phase Envelope و منحنی هیدرات و بازدارنده متانول با ۲۰ درصد غلظت در J004
نمودار ۴‑۲۵ : phase Envelope و منحنی هیدرات و بازدارنده متانول با ۳۰ درصد غلظت در J004
انتخاب بازدارنده برتر
یکی از اصلی ترین شرایط تشکیل هیدرات دمای پایین و فشار بالا است. نتایج شبیه سازی نشان میدهد با افزایش فشار و تغییرات خیلی کم دما به خاطر افزایش آب در طول لوله، اولاً باعث افزایش میزان ماده تزریقی و غلظت آن میشود که علاوه بر بوجود آمدن شرایط تشکیل، تاییدی بر شبیه سازی نیز می باشد. ثانیا، MEG بر خلاف متانول می تواند با کمترین مقدار تزریق و غلظت بیشترین بازدهی را در طول لوله داشته باشد.
بازدارندههای ترمودینامیکی با اضافه شدن به سیال باعث تغییر پتانسیل شیمیایی و جابه جایی تعادل ترمودینامیکی تشکیل هیدرات میشود به گونهای که منحنی تعادل هیدرات را به سمت دمای پایینتر و فشار بالاتر سوق میدهد و تا زمانی که سیستم از حالت پایداری دور باشد هیدرات تشکیل نخواهد شد. ساختمان مولکولی این مواد سبب میشود که پیوند قوی هیدروژنی این مواد با آب از تمایل مولکولهای آب به تشکیل هیدرات بکاهد. از مهمترین ترکیبات این گروه میتوان متانول، MEG و DEG را نام برد. برای مؤثر بودن گلایکولها باید به صورت قطرات بسیار ریزی به درون گاز مرطوب پاشیده شوند. اگر مخلوط یک دستی از گلایکول مایع پاشیده شده و در گاز طبیعی به دست نیامد، گلایکول نخواهد توانست از تشکیل هیدرات گازی جلوگیری کند. این موضوع در تزریق متانول به آن اندازه مهم نمیباشد زیرا تمام یا کسر قابل توجهی از متانول به جریان گازی تبخیر شده و یک اثر حفاظتی را اعمال خواهد کرد. در جاهایی که تزریق پیوسته است و با حجم زیاد گاز مواجه هستیم، برای سرمایه گذاریهای کمتر (بدون بازیافت) و برای تاسیسات موقت و با حجم گاز اندک، به صورت غیر پیوسته، متانول بیشتر مصرف میگردد.
تزریق متانول کاملاً با تزریق گلایکول متفاوت میباشد زیرا :
اولاً متانول اغلب قابل بازیافت نمیباشد لذا تاسیسات بازیافت برای آن لازم نیست.
ثانیاً نباید متانول اتمیزه گردد. صرفا یک پمپ با دبی کم و قابل اندازهگیری به این منظور کفایت میکند.
متانول به دلیل کارایی، قدرت محافظت، سهولت تزریق و در دسترس بودن، بیشتر بهطور موقتی برای تخریب کلوخه و بهشکل دائم برای جلوگیری از تشکیل هیدرات به کار میرود. متانول، ویسکوز نبوده و خورنده نیز نمیباشد. با وجود این، فشار بخار بالای آن، سبب اتلاف اساسی آن در فاز گاز میشود. علاوه بر این، بازیافت متانول گران است؛ بنابراین توسط تقطیر نسبتاً اغلب به طور دائمی بدون بازیافت مصرف میشود. امّا گلایکول ارزانتر می باشد. گلایکولها این مزیت را دارند که به راحتی در فاز مایع قابل بازیافت بوده و توسط تقطیر، بازیابی شده و بازگردانده میشوند؛ ولی این عیب را دارند که دارای ویسکوزیته نسبتاً بالایی هستند.
با توجه به مزایا و معایب، شرایط خط انتقال گاز و نتایج شبیه سازی که نشان میدهد MEG با کمترین مقدار ماده تزریقی آن هم در غلظت پایینتر دارای نتایج بهتری برای بازدارندگی هیدرات است. پس انتخاب MEG یک راهکار صحیح برای خط لوله انتقال گاز میباشد.
در بخش نمکها که نمودارهای تکمیلی آن در زیر آمده است نیز میتواند نتیجه گرفت که انتخاب نمک بستگی به شرایط عملیاتی یعنی دما و فشار خط لوله دارد. بازدارندههای مختلف با درصد وزنی یکسان در میدان گازی لاوان مورد مقایسه قرار گرفتند که خود نمودارها نتایج را به طور واضح نشان میدهند.
۱- با توجه به اینکه قدرت بازدارندگی کلرید سدیم و متانول بسیار نزدیک به هم میباشد، امّا غلظت نمک تزریقی در جریان ورودی به خط لوله بدلیل بالا بودن دمای جریان در آن نقاط افزایش یافته به طوریکه پس از رسیدن به نقاط سرد خط لوله رسوب می کند. به عبارت دیگر این گونه ممانعت کنندهها در جائیکه احتمال تشکیل هیدرات افزایش مییابد با غلظت کمتری وارد عمل میشوند. همچنین نسبت به سایر ممانعت کنندهها دارای خاصیت خورندگی بیشتری میباشند.
۲- با توجه به مطالب فوق می توان نتیجه گرفت که گلایکولها و الکلها بدلیل خورندگی کمتر، عدم رسوب گذاری و عدم واکنشهای جانبی دارای کارایی بیشتری نسبت به نمکها میباشند. همچنین الکلها (متانول) بدلیل قدرت بازدارندگی بیشتر با درصد جرمی برابر در فاز آب و مقرون به صرفه بودن آن از لحاظ اقتصادی نسبت به گلایکولها با در نظر گرفتن شرایط عملیاتی فرایند میتوانند به عنوان بازدارنده برتر در صنعت مورد استفاده قرار گیرند.
۳- گلایکولها نسبت به نمکها برتری بیشتری دارند. در گلایکولها به ترتیب DEG<Methanol<MEG و در نمکها به ترتیبNa2SO4<KBr<KCL<NaCL دارای برتری بیشتری نسبت به هم هستند.
نمودار ۴‑۲۶ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۱۰ درصد وزنی
نمودار ۴‑۲۷ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۲۰ درصد وزنی
نمودار ۴‑۲۸ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۳۰ درصد وزنی
نمودار ۴‑۲۹ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۴۰ درصد وزنی
نمودار ۴‑۳۰ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۵۰ درصد وزنی
نمودار ۴‑۳۱ : مقایسه بازدارندههای نمکی تشکیل هیدراتگازی میدان لاوان با ۶۰ درصد وزنی
فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
- وقتی بحث بر سر کمک به هم نوع است، میگوید: چه کسی گفت اگر شراب خوری جرعهای فشان بر خاک…
ص۱۱۲
« اگر شراب خوری جرعهای فشان بر خاک از آن گناه که نفعی رسد به غیر چه باک» (حافظ)
- هم دلی از هم زبانی خوشتر است.
وقتی ارمیا احساس میکند هیچ کس حرف او را نمیفهمد. این جمله را میگوید. البته ارمیا در طول داستان بیشتر به دنبال هم زبان است. کسی که بشود با او چند کلام حرف زد . ص۲۶۳
- عشق از اول چرا خونی بود؟ تا گریزد هرکه بیرونی بود…
«عشق از اول سرکش و خونی بود تا گریزد هر که بیرونی بود» (مولوی)
این شعر را امام جماعت مسجد امام علی نیویورک برای جانی خوانده، وقتی که برای مشورت در مورد شرط سوزی نزد او رفته بود. ص۳۹۳
-ارمیا در جنگل و در تنهایی با خدا راز و نیاز میکند. آمریکا را با ایران مقایسه میکند. بعد با خود میگوید: چه تفاوتی میکند؟
«نیمه سنتی، شعر نو میگوید: هر کجا باشم ، باشم ، آسمان سهم من است. و نیمهی مدرن اما میگوید، فریب میدهدت آسمان و نی رنگ است، که هر کجا بروی آسمان همین رنگ است! ص۴۱۴
ضرب المثل، (اصطلاحات رایج در میان مردم)
توی مملکتی که آخرین جنگش جنگ های داخلی عهد بوق بوده است. ص۳۲
به خیالش آن دنیا هم شهر هرت است! ۳۳
… این طرفش هم به برادوی. پایتخت تیاتر دنیا. ۳۴
نمیدانم کپ کرده بودی یا گیج شده بودی. ۳۷
کانه اسفند روی اگزوز نفربر – که برای سلامتی ما اُلَغا قبل عملیات دود کرده بودی- پرت شدم هوا و کلاش را مسلح کردم. ۳۸
دو به شک بودم که کجا را به اسم من میکنند، وگرنه من و کپ کردن؟ دم شما گرم
ریق رحمت را تک –هورت سر کشید… البته اسم آقا سهراب صلوات دارد ها! ۳۹
میاندار دوباره گل از گلش میشکفد و میگوید: «جی. اف. کی» ۴۵
سهراب سری تکان داد. لنگ گَل گردنش را صاف کرد، خیال میکنم عاقل اندرسفیه مرا نگریست. ۷۰
روغن شره میکند و میریزد توی تشت مخصوص اویل چنج. سیاه وغلیظ ۷۹
اگر قرار بود به تریج قبای کسی بر بخورد، خود اصغر دوشکا بهش بر میخورد ۸۰
… اما اگر طرف دیگرش لموزینتاون کار باشد، میشود از دو هزار تا دندانِ طمع کند. ۸۰
… چیزی بگو سهرابِ نالوطیِ نارفیق! وسط غربت دست ما را توی حنا نگذار ۹۰
خشی بلافاصله تصحیح میکند البته۴۰/۲۹ $ اتاقِ سه تخته ی متل رمدا – این باید بر ۳ بخش شود. حساب حساب است، کاکا برادر… ۱۰۵
قرار است از هفتهی بعد روی اعصابِ ما مسلمانها روشن شود، شیرینتر است.( باکمی تغییر)
۱۲۲
باز هم گلی به گوشهی جمال جانی که وسطش چهار کلمه با آدم اختلاط میکند. ۲۷۳
خشی مثلِ موشِ ترسیده است. عقب عقب میرود و میخورد به سپرِ تراک و متوقف میشود
۳۰۸
حتا رانندهی تراک هم مثلِ ارمیا و خشی چارشاخ مانده است که چه خبر شده است و چرا آرمیتا حالش خراب شده است… ۳۰۹
تو هم که اشکت دمِ مشکت است! همه به دردِ مرگ میخورند، مهم این است که مرگ به دردِ که میخورد؟ ۳۷۳
ارمیا عاقبت دلیکدله میکند و محکم در میزند ۳۸۹
لجش میگیرد که این چنین تشتِ رسواییِ ازدواجش از بامِ برجِ مجسمهیِ آزادی به زمین افتاده باشد ۳۹۸
انگار برای پول گفته بودم! جِزّ جگر میزنید که بزنید… راه داشت اما… میشد پا قدمت را سبک کرد …. ۴۵۲
میاندار بور میشود و مینشیند و زیر لب چند اف-ورد نثار بیل میکند. ۴۵۹
کوه به کوه نمیرسد خانم مهندس، آدم به آدم میرسد… احوال شما؟
نگویید خواهر… نگویید خواهر… دست روی دلمان نگذارید… بودجهاش تامین نشد و هنوز طرح، همانجور مانده است…
شکر میان کلامتان حاج آقا… برای موضوع مهمی خدمت رسیدهایم… ۴۷۶
استفاده از لغات کمکاربرد، قدیمی یا عامیانه
داستان بیوتن، در زمان معاصر اتفاق میافتد و تمام کلمات به کار رفته هم جزو لغات معمول و رایج در زبان فارسی معیار هستند؛ اما در بین صفحات این کتاب به لغات کم کاربرد، قدیمی و عامیانه نیز برمیخوریم:
* پدر و مادری که لبخند به لب ایستاده اند و اطوارِ بچهشان را سِیر میکنند. ص ۷
* شیشهی دوم محلول را خودم از روی رف برمیدارم. ۳۰
* …خودت را خوب بپوشانی که نچایی… اما اگر میخواهی با اتوبوس بیایی، به شوفر بگو که صندلیهای عقب بهات جا بدهد. ۳۲
* … به پهلوی خشی، بدن نامحرم سقلمه زده بود. ۴۳
* علی الخصوص با آن حجابِ چاقچوریش! ۴۴
* به غیرتت برخورده است، خودت برو زیرِ اتول! ۸۰
* شبیه به همین سولاخِ خلاهای قدیمی و سوراخِ توالتهای فرنگی. ۸۹
* قدیمترها البته بندِ ازار بود نشانهی یهودیت که هر جایی باز نشود. ۱۶۸
* ارمیا داشت با تهماندهی انبان لغاتش خود را سرگرم میکرد ۱۹۸
* در ذهنش ضربی کلماتی عربی را واگویه میکند. ۱۹۹
* منزل به منزل نزدیکتر میشوند و خشی در هر کازینوی بین راه میایستد. ۲۵۵
* ونیمهی سنتی استغفار میکند و زیر لب میلندد. ۲۹۹
* من اگر قرار باشد بروم بیرون به خاطر چهار تا زن، نشاندهی تو که بایستی برود نیویورک.
۳۴۶
* بعد دوباره نگاهی میاندازد به پرهیبِ سهراب. ۳۷۳
>=57
>=54
>=46
>=30
<30
۳۵%
۵۴%
۷۷%
۹۳%
۰۰/۱
متغییر و ناپایدار
شرایط تردد آزاد و راحتی کامل رانندگان
تردد یکنواخت و راحتی رانندگان همچنان در سطح خوب
جریان پایدار و متعادل، کاهش راحتی و محدودیت در مانوور.
مرز جریان ناپایدار، افت زیاد در راحتی و آزادی مانور
عملکرد در حد ظرفیت، جریان ناپایدار و نامتعادل، عدم وجود راحتی برای رانندگان.
جریان تحت فشار یا توقف جریان، راه بندان و تراکم زیاد
جدول ۲-۳- نمونه ای از جداول مربوط به سطح سرویس، برای مسر بزرگراهی و سرعت طرح ۷۰ مایل درساعت
مواردی از قبیل ظرفیت، حجم ترافیک و سطح سرویس که در این قسمت به طور خلاصه مطرح گردیدند، ازجمله مباحث مفصل و مهم مهندسی ترافیک می باشند.
◄ فاکتور یا ضریب ساعت اوج (PHF)
بنابرتعریف نسبت حجم واقعی ترافیک در ساععت اوج به حداکثر حجم ترافیک در ساعت اوج را فاکتور یا ضریب ساعت اوج می نامند.ضریب ساختمان اوج مقیاسی برای اندازه گیری تغییرات کوتاه مدت تقاضای ترافیکی می باشد.همانطور که تعداد زمان های پیک برای شهرهای مختلف متفاوت است، مدت زمان پیکها نیز متفاوت می بادش. مدت زمان پیکها بسته به وسعت و جمعیت شهر معمولا بین ۵ تا ۱۵ دقیقه متغییر می باشد.در شهرهای بزرگ معمولا مدت زمان پیکها چیزی بین ۱۰ الی ۱۵ دقیقه می باشد.
با توجه به این مسئله برای خیابان ها را با در نظر گرفتن ۴ پرید ۱۵ دقیقه ای و برای اتوبان ها و بزرگراه ها، با در نظر گرفتن ۶ پرید ۱۰ دقیقه ای محاسبه می نماید.بنابراین اگر بخواهیم رابطه مربوط به (PHF) را برای خیابانها بنویسیم به صورت زیرخواهیم نوشت:
که در آن :
PHF = فاکتور یا ضریب ساعت اوج
V= حجم ترافیک واقعی در ساعت اوج
V15 = حجم ترافیک در ۱۵ دقیقه ای از ساعت اوج که دارای بیشترین حجم می باشد.
◄ سرعت
سرعت از جمله پارامترهای اساسی و مهم در مهندسی ترافیک می باشد.در طرح هندسی جاده ها و معابر در مواردی چون تعیین شعاع مناسب برای قوسها، درصد شیبها، مسافت دید و…سرعت نقش تعیین کنندهای داشته ویکی از عوامل ضروری به شمار می رود.به همین صورت در مهندسی ترافیک(علی الخصوص در مدیریت ترافیک) نیز بررسی سرعت وسایل نقلیه در مواردی از قبیل نصب علائم لازم در نقاط و محلهای مناسب، تعیین حداکثر سرعت وسایل نقلیه در معابر مختلف و…. حائز اهمیت و ضروری می باشد.
چون در مهندسی ترافیک، اندازه گیری سرعت دارای اهداف و منظورهای مختلفی می باشد، در حالات مختلف، تعاریف گوناگونی برای سرعت ارائه شده وبه کاربرده می شود. در واقع در هر حالت تعریف ارائه شده جنبه بخصوصی از سرعت را مدنظر قرار می دهد. به همین جهت تعاریف مربوط به سرعت نقطه ای، سرعت حرکت، سرعت سفر، سرعت طرح، سرعت عملی، هریک بیانگر مفهوم سرعت براساس هدف ومنظور مورد نظر می باشند. به عنوان مثال، اگرهدف ازاندازه گیری سرعت، بررسی تصادف باشد، سرعت نقطه ای یا سرعت لحظه ای وسیله یا وسایل نقلیه تعیین خواهد گردید. اما اگر مقصود تعیین سرعت وسایل نقلیه بین دو نقطه مشخص بدون در نظر گرفتن زمان های توقف وسایل نقلیه بین دو نقطه مذکور باشد.در این حالت سرعت حرکت اندازه گیری می شود.البته تعاریف متفاوت دیگری نیز برای سرعت وجود دارد که بیشتر جبنه آماری داشته و معمولا با مراجعه به منحنی توزیع فراوانی، مقادیرآنها تعیین می گردد.سرعت میانه (سرعتی است که ۵۰ درصد تعداد وسایل نقلیه با سرعتی کمتر از آن و ۵۰ درصد دیگر با سرعتی بیشتراز آن حرکت می کنند.) و سرعت نمونه (سرعتی است که دارای حداکثر فراوانی می باشد). مواردی از این قبیل هستند.
- میانگین زمانی سرعت(TMS)
اطلاعات حاصل از مطالعات سرعت نقطه ای در فواصل زمانی، توزیع سرعت در زمان را نشان می دهد و مقدار متوسط این نوع از سرعت ها که همان میانگین ریاضی سرعت ها می باشد، به میانگین زمانی سرعتها (TMS) معروف می باشد.
- میانگین فضایی یا مکانی سرعت(SMS)
اطلاعات حواصل از مطالعات سرعت در طول قسمتی از یک راه، توزیع سرعت در فضا (در مسافت)را نشان می دهد و سرعت متوسط بدست آمده در این حالت، میانگین فضایی یا مکانی سرعت ها (SMS) یا همان میانگین سرعتها در مسافت، نامیده می شود.
- عواملی که موجب تغییرات سرعت می شوند.
متغییرها وعوامل متعددی ممکن است برروی سرعت تاثیرگذارباشند، برخی از این متغییرها عبارتنداز:
۱ – جنسیت و خصوصیت راننده (زن یا مرد بودن او)، سن او، متاهل بودن یا نبودن او، محل سکونت او(داخل شهری یا خارج شهری) وجود سرنشینان دیگردر وسیله نقلیه و تعداد آنها (رانندگی به صورت تنها و بدون همراه متوسط سرعت را بالا می برد) طول مسیری که راننده طی می نماید نیز بر سرعت تاثیر می گذارد.(مسافت سفرموجب افزایش سرعت می گردد.)
۲- وسیله نقلیه، نوع، وزن، عمر، قدرت و توان موتور آن
۳- جاده و مسیر سفرشامل: موقعیت جغرافیایی(منطقه پست، تپه ماهور، ویا کوهستانی، وجود قوانین منطقه ای درایالتهای مختلف) نوع قوسها و شیبها، طول شیب ها، مسافت دید(هرچه فاصله دیدایمنی کمتر باشد، سرعت نیز کمتر خواهد بود.)، موقعیت و تعداد خطوط عبور وسایل نقلیه، نوع روسازی، وجود موانع در کنار جاده، تعداد و فاصله بین تقاطع ها، میزان توسعه ونوع کاربری های اطراف.
۴- ترافیک عبوری از مسیر، حجم، دانسیته یا چگالی، سبقتها، دسترسیها، وسایل کنترل ترافیک مورد استفاده، مقررات مربوط به سرعتها.
۵- شرایط محیطی شامل زمان(ساعت- روز- ماه- فصل) شرایط جوی و آب وهوای منطقه.